Retrospective
4Ls
4 stappen, 24 min · Methode naar Mary Gorman & Ellen Gottesdiener (2012)
Aan het eind van een project dragen mensen meer mee dan een lijst problemen: iets ging goed, iets is geleerd, iets ontbrak al die tijd. 4Ls geeft elk daarvan een eigen beurt, met een vierde voor wat het team had willen hebben. Het scherm dat de groep ziet, op de muur of gedeeld in een videocall, toont één woord tegelijk met de klok erbij, en jij leidt het gesprek in plaats van het tijdschema.
De stappen
- 1GewaardeerdWat waardeerde je?5 min
- 2GeleerdWat heb je geleerd?5 min
- 3GemistWat ontbrak er?6 min
- 4GewenstWaar verlangde je naar?8 min
Dit zijn de minuten van de methode. Tijdens de sessie zet je er een minuut bij of af als de groep dat nodig heeft.
Rollen
- Facilitator
- Leidt de sessie, geeft het woord de kring rond en beslist wanneer jullie verdergaan.
- Notulist
- Vangt actie-ideeën op terwijl jullie praten, één regel per idee.
Wat de groep ziet
Wanneer 4Ls past
Kies deze methode als er iets is afgelopen: een release, een project, een kwartaal, een jaar. Er ligt een hele periode om naar te kijken, en mensen voelen er meerdere dingen tegelijk bij. Met de vier woorden zeggen ze het goede en het gemiste naast elkaar.
Ze helpt ook een team dat moe is van problemen opsommen. Twee van de vier vragen kun je niet met een klacht beantwoorden. Voor een gewone sprint met een half uur is Start Stop Continue lichter.
Begeleiden, woord voor woord
Gewaardeerd. Een makkelijk begin. Vraag naar iets concreets: een moment, een besluit, hulp van een collega. „De sfeer” is waar en zegt het team niets.
Geleerd. Vaak de stilste stap, want mensen moeten nadenken. Laat de schrijftijd lopen; stilte is hier werk. Wat iemand leerde kan over het product gaan, over het team of over zichzelf.
Gemist. Kijkt terug: wat ontbrak er dat we nodig hadden? Houd het bij wat er ontbrak, niet bij wie het had moeten brengen.
Gewenst. Kijkt vooruit: wat zouden we de volgende keer willen hebben? De meeste acties komen uit deze stap, dus hier heeft de notulist het meest op te vangen.
Drie dingen om op te letten
- „Gemist” en „gewenst” lopen door elkaar. Zeg het verschil in één zin vóór de derde stap: gemist is wat we tekortkwamen, gewenst is waar we op hopen.
- Vier rondes duren lang. Vraag met acht mensen of meer per woord naar de ene belangrijkste notitie van iedereen, niet naar alles.
- Een warm einde zonder besluit. 4Ls laat een goed gevoel achter. Gebruik het laatste scherm om één of twee wensen om te zetten in wie wat doet, en wanneer.
Waar het vandaan komt
Mary Gorman en Ellen Gottesdiener van EBG Consulting beschreven de 4Ls als retrospective-techniek voor iteraties en projecten. De vier woorden zijn van hen; de vragen op het scherm zijn onze verwoording.
Andere methodes
- Start Stop Continue · Retrospective, 3 stappen, 21 min
- Sailboat · Retrospective, 3 stappen, 20 min
- Incidentmethode · Intervisie, 8 stappen, 38 min